☕✨Soğuk bir kış günü, elleri ısıtan bir fincan salep… Daha ilk yudumda insanı eski zamanlara götüren, yoğun kıvamı, tarçın kokusuyla içi ısıtan o tanıdık lezzet. Havalar soğuyunca aklıma gelen ilk içecek. Salep sadece bir içecek değil; biraz nostalji, biraz şifa, biraz da gelenek aslında.Mahallemizin dondurmacısı kış aylarında salepte satıyor, gerçekten leziz.
Salep, nedir derseniz; Anadolu’da yetişen bazı yabani orkide türlerinin yumrularından elde edilen doğal bir tozdur. Bu yumrular kurutulup öğütülerek salep haline getirilir. Asıl salep oldukça kıymetlidir çünkü orkide bitkisi yavaş büyür ve doğada sınırlı olarak bulunur. Bu yüzden günümüzde çoğu hazır salep karışımı nişasta ağırlıklıdır; gerçek salep oranı oldukça düşüktür.
Salebin geçmişi Osmanlı dönemine kadar uzanır. Özellikle kış aylarında sokaklarda satılan sıcak salep, kahvehanelerin ve saray mutfağının da vazgeçilmezleri arasındaydı. O dönemlerde sadece içecek olarak değil, güç verici ve iyileştirici özellikleri nedeniyle de tüketilirdi.
Gerçek salep, içerdiği doğal lifler sayesinde:
Boğazı yumuşatır, öksürüğe iyi gelir
Soğuk algınlığında rahatlatıcıdır
Tok tutucu özelliği vardır
Mideyi yatıştırır
Elbette bu faydalar gerçek salep için geçerlidir; hazır karışımlar aynı etkiyi göstermez.
En klasik haliyle süt ve şekerle pişirilir, üzerine tarçın serpilerek servis edilir. Bunun dışında:
Dondurma yapımında (özellikle Maraş dondurması)
Muhallebi ve sütlü tatlılarda
Bazı yörelerde sıcak içeceklerin kıvamını artırmak için
kullanılır.
Not; Yazım şekli olarak eskilerde daha çok Sahlep kullanılır, sözlüklerde öyle geçerken, zamanla halk arasında yaygın söylenişi Salep kelimesi de kullanım olarak resmi kaynaklarca doğru kabul edilmektedir.
Daha dün akşam annemle konuşuyorduk, sahlep kaç lira olmuştur acaba, gerçek sahlep bulunur mu diyerek. :))
YanıtlaSilEpey bir iç ısıtıyor fiyatı:)) Ama bir bardak çaya 50 TL den başlayan fiyatlar ödenince normal.(Artık normal neyse)
Silbu salepin iyisini nasıl anlıyoruz? hangi marka toz veya karton paketteki sıvı salep daha iyi acaba? :)
YanıtlaSilBilindik iyi markaların var ben karton kutularda. Ben bu sefer dondurmacıdan aldım ,gerçekmiş?! Bilemiyoruz ki . Ama güzeldi günlük sütler gibi şişelemiş ve dondurmuşlar. Toz halinde almadım hiç.
SilÖyle bir dönemdeyiz ki artık. Gerçeği olsun da fiyatına bakmayalım :)
YanıtlaSilÖyle bir güzevnsizlik var, doğru.
SilMerhaba afiyet olsun 😊Salep sadece bir içecek değil, kışın hafızası gibi… Bir yudumunda hem geçmişin kokusu hem de bugünün sorgusu var. Özellikle gerçek salebin artık bu kadar az bulunması, onu daha da kıymetli ve hatırlanmaya değer kılıyor. 🙏
YanıtlaSilBöyle bir dönem bu da, eski mutluluklarımızı özlüyoruz, buluyoruz ama tadı aynı değil. Teşekkürler.
Sil