Kanatlı Deniz Atı Broşu

  


hippocamapos
Kanatlı Deniz Atı Broşu

Yunan mitolojisinde Poseidon'un arabasını çeken Hippokampoi'den (hippos=at Kampos=deniz canavarı)adını alan Kanatlı Deniz Atı  broşu, sansasyonel macerası ile ünlü. Günümüzde Uşak Arkeoloji müzesinde sergilenmekte olsa da bu müzeye gelmesi uzun ,zahmetli ve macera dolu bir yolculuğun sonunda olmuş. Nasıl mı? Şöyle bir özet geçelim;

Uşak Arkeoloji Müzesi

''Karun kadar zengin'' sözünü duymuşsunuzdur. Karun olarak adı geçen M.Ö.560-546 yılları arasında hüküm sürmüş Lidya Kralı Kroisos'dur . Lidyalılar bu hükümdar döneminde altın , gümüş sikkeler bastırmış olmaları nedeniyle parayı ilk bulan, ticaretle uğraşan ,zengin bir topluluk olarak bilinirler . Orta Ege'de hüküm sürmüşlerdir.Kroisos'da  Antik çağların en zengin hükümdarıdır. Hazinesi dillere destan olmuştur. Hatta efsaneye göre ;zenginliği o kadar sevmektedir ki  her tuttuğunun altın olması için dilekte bulunmuş, yalvarmış fakat bu dileği gerçekleşince istediği mutluluğa erişememiş acı içinde ölmüştür. Rivayet odur ki Yunan bilge Solon ile karşılaştığında ;ona hazinelerini gösterip dünyanın en mutlu insanı olduğunu iddia etmiş fakat bilge Solon, Kroisos'a , en mutlu insan olamayacağını ,ondan başka mutlu insanlar tanıdığını, talihin bu konuda değişken olduğunu söylemiş . Solon ve Kroisos arasındaki bu diyolog ''Hangi İnsan Mutludur'' sorusunu da hep cevabı aranacak bir soru olarak insanların önüne koymuş. Karun'un da acı içinde öldüğü , farklı sonları ile çeşitli efsanelerde anlatılır. Yani, zenginlik mutluluk getirmiş mi, getirmemiş mi ,tartışılır halde, hayatta hep cevabı bulunamayan ama ısrarla aranan bir soru olarak durmaktadır.

 Daha sonraki dönemlerde buralardaki kazılarda çıkan eserlere sahip olmak , onları koleksiyonlarına katmak için zenginler  her şeyi yapar, her yolu denerler. Karun'un hazinelerinin bu bölgede bulunuyor olması, bu hazineleri bulmak için eline kazma kürek alan herkesin buraları kazı yerine döndürmesine neden oluyor. Bu izinsiz kazılardan birinde, 1965-1968 yılları arasında ,Uşak ili Güre köyünün kuzey taraflarında köylüler pek çok eser buluyorlar ,böylelikle 'Karun'un hazinesi' olarak bilinen Kroisos'un hazinesi gün yüzüne  çıkıyor. Burada bulunan eserler, değerli parçalar, izinsiz bir şekilde  yurtdışına çıkarılıyor /kaçırılıyor ,ne yazık ki. Bunlardan biri de en değerli parça olan, ön kısmı at, arka kısmı balık şeklinde , kanatlı mitolojik bir varlığı tasvir eden kanatlı deniz atı broşu oluyor. Ancak Kanatlı Deniz Atının hikayesi yurtdışına gitmekle bitmiyor.

Karun Hazineleri tarihi eser kaçakçılarının radarında olmuş ve bir şekilde ülke dışına çıkarılan Kroisos'un hazinesi ve Kanatlı Deniz Atı Broşu Amerika'ya götürülmüş, New York Metropoliten müzesinde sergilenmeye başlanmış.  1984 yılında Kroisos'un hazinelerinin bu müzede olduğu anlaşılınca ,bu eserleri geri alabilmek için yaklaşık 10 yıl sürecek  bir hukuk mücadelesi başlatılmış ve kazanılan hukuk mücadele sonucunda Kroisos'un hazinesi 1993 yılında ülkemize iade edilmiş. Tarihi eser kaçakçıları tarafından yurtdışına satılan Kroisos'un Hazineleri ve Kanatlı deniz Atı broşu  böylece (hazinenin hepsi değildir muhtemel)  memleketine geri getirilip Uşak Arkeoloji Müzesindeki yerini almış.. Lakin kanatlı deniz Atı Broşunun macerası bununla da bitmiyor.  

2006 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığına gelen bir ihbarla müzedeki broşun sahte olduğu ,gerçeği ile yer değiştirildiği bildirilir. Bu hırsızlığı yapanın ,broşun ve diğer parçaların Amerika'dan ülkemize getirilmesi için canla başla çalışan Müze müdüründen başkası olmadığı söylenmekte ve müdürün bu sahtekarlığı ve hırsızlığı uzun bir süredir yapmakta olduğu ihbar edilmektedir. Kumar borcu yüzünden bu işe girişmiştir ,önce başka parçaları, en son da Kanatlı Deniz Atı Broşunu satmıştır, lakin broşun nerede olduğu bilinmemektedir. Müze müdürü hapse girer ve broşu arama çalışmaları başlar. 2012 yılında Almanya'nın Hagen şehrinde olduğu tespit edilir. Uzmanlar  gidip gerçek olup olmadığını  araştırırlar ,orjinalı olduğu tespit edilen Kanatlı Deniz Atı Broşu  2013 yılında tekrar ülkemize gelir ve önce Ankara'da  Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenir. Daha sonra Uşak Arkeoloji Müzesi yenilenince diğer Karun'un Hazineleri'nin yanındaki yerini alır ve 2500 yıllık macerası sona erer, Kanatlı Deniz Atı broşu günümüzde halen Uşak ilimizdeki müzede sergilenmekte ve Uşak ilinin sembolü olarak kullanılmaktadır. 


6 yorum:

  1. aaa Uşak'ın sembolünün bu olduğunu hiç bilmiyordum. Bir de ülkeye getiriliş hikayesi yine "sadece bizim ülkede olur" denilen bir olaylar dizisinin eseriymiş. Müze müdürünün kaçakçıılık yapmasına inanamadım gerçekten!

    YanıtlaSil
  2. anneannelerimiz takıyormuş de mi broş :) teşekkürler bilgi için :)

    YanıtlaSil
  3. Macera filmi gibi bir de hukuk mücadelesi için avukatlara ödenen servet niteliğinde ki ücretleri araştırmak lazım.. Yazık yani değerini bilemediğimiz ve hatta koruyamadığımız daha ne değerlerimiz var kim bilir!

    YanıtlaSil
  4. Bu bilgiyi sizler sayesinde öğrendim :)

    YanıtlaSil
  5. Broş baya gezmiş :) Müze gezmeyeli baya zaman oldu. Anadolu medeniyetler müzesine ne zamandır gitmek istiyorum.

    YanıtlaSil
  6. Gerçekten Kanatlı deniz atı olmanın hakkını vermiş çok yer dolaşmış. Çok zarif ve görülmesi gerekenler listeme ekliyorum hemen. Yolum düşerse (ki anlıyorum ki düşmeli artık) kesinlikle gideceğim ^_^

    YanıtlaSil